İşyerinde topraklama ölçümü ne sıklıkla yapılmalı? Yılda bir kontrol ve rapor
İşyerlerinde alçak gerilim topraklama tesisatı için periyodik kontrol yılda bir yapılır. Kontrolü yapan kuruluş, tesisin bir sonraki kontrole kadar güvenle kullanılıp kullanılamayacağını raporda "uygundur" ya da "uygun değildir" diye yazar (K1, K2).
Kısaca
- Topraklama sistemlerinin periyodik kontrolü yılda bir defa yapılır (K2).
- Rapor, 01.09.2025'ten itibaren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yayımladığı formatta düzenlenir (K1).
- Topraklama direnci ölçümü yıllık periyoda dahildir; diğer muayene ve kontroller için Topraklamalar Yönetmeliği 2 yıl önerir (K3).
- Parlayıcı, patlayıcı ortamlarda ve ıslak ortamlarda çalışılan işyerlerinde periyot bir yılı aşamaz (K3).
Neden düzenli ölçülür?
Topraklama tesisatının zamanla bozulması mümkündür. Kötü ortam koşulları direnci yükseltebilir ve topraklayıcıyı etkisiz bırakabilir. Bu nedenle Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, topraklama direncinin belirlenen periyotlarla ölçülmesini ve tesisin kurallara uygun olup olmadığının kontrol edilmesini ister (K3).
Rapor nasıl düzenlenir?
Bakanlığın yayımladığı alçak gerilim topraklama tesisatı periyodik kontrol raporunda sonuç ifadesi "kullanımı 1 yıl süreyle uygundur / uygun değildir" biçimindedir. Hafif kusurlar bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir (K1).
Rapor yalnızca topraklama ölçümünden oluşmaz. Elektrik iç tesisatı gözle kontrol ve fonksiyon testleri raporu ile birlikte değerlendirilir. Tek başına topraklama raporuyla uygunluk kararı verilemez (K1).
İşyeriniz hangi kategoriye giriyor?
Ölçüme gelmeden önce işyerinin genel, ıslak ortam veya parlayıcı-patlayıcı ortam kategorilerinden hangisine girdiğini belirleyin. Islak ve parlayıcı-patlayıcı ortamlarda periyot bir yılı aşamaz (K3).
Pano Doktoru bu konuda ne yapar?
Pano Doktoru saha hizmetinde topraklama direnci, izolasyon ve kaçak akım testlerini kalibrasyon bilgisi olan cihazlarla yapar. Bu sayfadaki hizmet, resmî periyodik kontrol raporunun yerine geçmez; resmî rapor, yetkili kuruluşun düzenlediği rapordur. Ölçüm sonuçları bakım planınızı hazırlamak için kullanılabilir.
İlgili sayfalar
- Elektrik tesisatı periyodik kontrolü yılda kaç kez: /isyeri-elektrik-tesisati-periyodik-kontrol-yilda-kac-kez
- İşyeri pano bakımı fiyatları: /isyeri-elektrik-pano-bakimi-fiyatlari
- Ölçüm cihazlarımız: /cihazlar
- Teklif almak için: /bakim-teklifi
Sık sorulan sorular
Topraklama ölçümü her yıl şart mı?
Evet. İş ekipmanları yönetmeliği kapsamında topraklama sistemlerinin periyodik kontrolü yılda bir yapılır (K2). Bakanlık raporu da 1 yıllık kullanım süresi üzerinden düzenlenir (K1).
Topraklama direnci ile periyodik kontrol aynı şey mi?
Hayır. Direnç ölçümü kontrolün bir bölümüdür. Kontrol ayrıca gözle muayene, koruma iletkeni sürekliliği ve kaçak akım koruma cihazı testlerini de kapsar (K1, K3).
Priz devrelerinde kaçak akım rölesi gerekir mi?
Bakanlığın kontrol kriterlerine göre TT veya TN-S/TN-CS sistemlerinde 32 A'e kadar genel kullanım priz devrelerinde 30 mA kaçak akım koruma cihazı kullanımı zorunludur (K1).
Koruma iletkeni sürekliliği için tavsiye edilen değer nedir?
Topraklamalar Yönetmeliği, koruma iletkenleri için direncin 1 ohm'dan, potansiyel dengeleme iletkenleri için 0,1 ohm'dan küçük olmasını tavsiye eder (K3).
Kaynaklar
- K1 · ÇSGB İş Ekipmanları portalı, Elektrik Grubu İş Ekipmanları Zorunlu Periyodik Kontrol Rapor Formatı (ZPKR01/ZPKK01, yürürlük 01.09.2025; EMO derlemesi) · https://isekipmanlari.csgb.gov.tr/detay.aspx?d=1043
- K2 · EMO, Test, Ölçüm, Muayene Raporları: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği topraklamanın yılda bir kontrolü · https://www.emo.org.tr/ekler/e3abdf346190ceb_ek.pdf
- K3 · Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, madde 10, 17, 19 ve Ek-P (periyotlar) · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=10392&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5